Muzeum Regionalne w Opocznie zaprasza na spotkanie z historią
W piątek 18 września 2026 roku o godzinie 17:00 w Muzeum Regionalnym w Opocznie (plac Zamkowy 1) odbędzie się promocja książki „Droga do domu”. Publikacja zawiera wspomnienia Ireny z Sęp-Szarzyńskich Spychałowej, a opracowania naukowego podjął się ks. dr hab. prof. UAM Jan Grzeszczak – duchowny, filozof i teolog związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Kim była Irena Spychałowa?
Bohaterka wspomnień żyła w latach 1908–1992. Była przedstawicielką polskiego ziemiaństwa – przed wybuchem II wojny światowej należał do niej majątek Obory w pobliżu Pleszewa w Wielkopolsce. Po agresji Niemiec na Polskę została wysiedlona do Generalnego Gubernatorstwa. Jesienią 1940 roku trafiła do Paradyża pod Opocznem, gdzie pozostała aż do lutego 1945 roku.
Dzięki znajomości języka niemieckiego i wykształceniu znalazła zatrudnienie w okupacyjnej administracji rolnej. Swoją pozycję wykorzystywała do niesienia pomocy miejscowej ludności. Szybko zaangażowała się w działalność konspiracyjną, zostając żołnierzem Armii Krajowej.
Świadectwo codzienności okupacyjnej
Autorka odznaczała się wyjątkową spostrzegawczością i pamięcią, dzięki czemu jej relacja obfituje w szczegóły dotyczące życia codziennego w realiach niemieckiej okupacji na Ziemi Opoczyńskiej oraz funkcjonowania polskiego podziemia. Spychałowa przywołuje wiele lokalnych wydarzeń i ich uczestników, podając imiona, nazwiska oraz pseudonimy konspiracyjne i precyzyjnie umiejscawiając je w czasie. Na uwagę zasługują barwne opisy walk towarzyszących styczniowej ofensywie Armii Czerwonej, która w 1945 roku przetoczyła się przez Paradyż i cały region opoczyński.
Nie tylko biografia – refleksja o ludzkim losie
Dzięki naukowemu opracowaniu ks. prof. Grzeszczaka „Droga do domu” wykracza poza typową biografię wspomnieniową. Historia Ireny Spychałowej staje się punktem wyjścia do refleksji filozoficznej i teologicznej nad cierpieniem, odpowiedzialnością, nadzieją, przemijaniem oraz sensem życia. Książka ukazuje również dramat utraty rodzinnego domu, majątku i świata polskiego ziemiaństwa.
Publikacja może zainteresować zarówno miłośników lokalnej historii II wojny światowej, jak i czytelników ciekawych schyłkowego okresu ziemiaństwa w Polsce.
Źródło: Muzeum Regionalne w Opocznie
Fot. facebook.com
